Towarzystwo Przyjaciół Zamku Królewskiego w Warszawie
  • Zegar

    Zegar w kształcie liry z mechanizmem szkieletowym.
    Francja, ok. 1784–1792, marmur, brąz złocony, mosiądz, stal, emalia; 56 x 23 x 16 cm. Sygnowany u dołu tarczy na emalii, pod liczbą 60 –"coteau" – Joseph Coteau, 1740–1801 (1812?), urodzony w Genewie, osiadły i zmarły w Paryżu, malarz i emalier, sławny twórca nowych technik emalierskich, w latach 1780–1784 stale pracujący dla królewskiej manufaktury porcelany, od 1784 r. działający samodzielnie, dostawca wykwintnych tarcz zegarowych dla najlepszych francuskich mistrzów końca XVIII w.

    Zegar w kształcie liry

     

    Ofiarowany Zamkowi Królewskiemu w Warszawie i prezentowany na stałej ekspozycji w Pokoju Zielonym wysokiej klasy czasomierz o rzadkiej interesującej konstrukcji to sprawny mechanicznie zegar pochodzący z okresu 1784–1792.
    Stanowiący dzieło sztuki zegarmistrzowskiej, brązowniczej i emalierskiej zegar ma kształt liry, zwieńczonej u góry główką Apollina.
    Uskokowa podstawa liry, osadzona na złoconych nóżkach, i jej ramiona wykonane zostały z białego marmuru, podstawę zaś ozdobiono złoconymi aplikacjami dobrej klasy – astragalami na krawędziach oraz drobnymi girlandami z owoców i kwiatów. Dolną, rozszerzoną część ramion liry, ujmującą mechanizm z tarczą, uchwycono parą gałązek laurowych wychodzących z kwiatów. Z krańców ramion, połączonych poprzeczką, zwisa obfita girlanda, utrzymująca od dołu wieńczącą całość plakietę z młodzieńczą głową Apollina na tle promieni, zasłaniającą zawieszenie wahadła.
    Egzemplarz mechanizmu przekazywanego zegara, z precyzyjnym wychwytem nożycowym (wprowadzonym przez Jeana Luisa Amanta w 1741 r., udoskonalonym przez Jeana Andrea Lepaute’a w 1753 roku) reprezentuje najwyższą klasę. Początkowo ramiona "liry" wykonywano z różnych materiałów, między innymi z marmuru i brązu. Ok. 1785 r. królewska manufaktura w Sèvres rozpoczęła wytwarzanie tych elementów z porcelany ze złoconymi aplikacjami. Wykonywano je w kilku wariantach kolorystycznych do około 1792 r. i ponownie w okresie cesarstwa i restauracji. Czas rozpoczęcia produkcji takich właśnie obudów w Sèvres zbiega się z okresem pracy Josepha Coteau w tej manufakturze.

    Zegar na kominku

    To kolejny dar Towarzystwa Przyjaciół Zamku Królewskiego w Warszawie, organizacji pożytku publicznego, której celem jest wspieranie statutowej działalności Zamku Królewskiego w Warszawie, w tym m.in. pozyskiwanie środków finansowych na rzecz muzeum i propagowanie jego działalności. Warto przypomnieć, że ze środków pochodzących z odpisu 1% od podatku w ostatnich latach zakupiono licencję fragmentów filmów prezentowanych na wystawie Zniszczenie i odbudowa Zamku Królewskiego w Warszawie i sfinansowano początek prac nad upamiętnieniem osób i instytucji zasłużonych dla restytucji Zamku. Wśród wielu dawnych inicjatyw TPZ, wspierających działalność Zamku (od remontu fasady południowej i zachodniej po zakup sprzętu komputerowego i sfinansowanie odgrywanego z Wieży Zegarowej hejnału) zaznaczyć trzeba szczególnie te, dzięki którym nasze zbiory zyskały cenne dzieła. I tak kilka lat temu do Gabinetu Numizmatycznego trafił medal pamiątkowy, wybity z okazji 200-lecia istnienia kościoła ss. Sakramentek na Nowym Mieście w Warszawie, a za pieniądze ofiarowane przez prof. Zbigniewa Bagińskiego nabyto XVIII-wieczny świecznik porcelanowy, który – podobnie jak zakupiona przez TPZ wcześniej porcelanowa patera w kształcie liścia (Miśnia, pocz. XVIII w.) – znalazł się na ekspozycji w pałacu Pod Blachą.

    Zegar, uroczystość

    Uroczystość ta była także okazją do oficjalnego podziękowania za wieloletnią pracę paniom: prezes Towarzystwa – Bożennie Wiórkiewicz i skarbnik – Irminie Jastrzębskiej.

    Pożegnanie prezes i skarbik TPZ

     

    15.marzec.2019
  • Hejnał

    Podczas Walnego Zebrania Towarzystwa Przyjaciół Zamku Królewskiego w Warszawie, w 2011 roku powstała Sekcja Przyjaciół Hejnału Warszawy „Klub HEJNAŁ”. Koordynatorem do spraw hejnału został pan Grzegorz Malinowski, a członkami panowie: Piotr Pabich, Tomasz Kirszling, Robert Kostrzębski i Dariusz Sobolewski.

    Inicjatywa powstania Hejnału Warszawy wyszła ze środowiska byłych żołnierzy Powstania Warszawskiego Zgrupowania AK "Chrobry II". Panowie: Henryk Łagodzki, Wiesław Newecki, Kazimierz Przedpełski
    i Adam Zalewski doprowadzili do ogłoszenia przez ówczesnego rektora Akademii Muzycznej prof. Andrzeja Chorosińskiego konkursu na melodię hejnału. Laureatem został kompozytor prof. Zbigniew Bagiński.

    Po raz pierwszy Hejnał zabrzmiał z Wieży Zegarowej Zamku Królewskiego w Warszawie 3 maja 1995 r. Odtąd codziennie o godzinie 11.15 z zamkowej wieży rozlega się melodia oparta ma motywach Warszawianki z 1830 r.

    Inicjatorzy powstania Hejnału, a także jego wykonawcy stali się aktywnymi członkami Towarzystwa Przyjaciół Zamku.

    Dzięki staraniom panów Wiesława Neweckiego i Henryka Łagodzkiego w 2010 r. miasto Warszawa odkupiło prawa do kompozycji od autora (pan prof. Zbigniew Bagiński przekazał pełną kwotę honorarium na rzecz TPZ, za którą zakupiono porcelanowy świecznik do Apartamentów Księcia Józefa), jednocześnie stając się pełnoprawnym właścicielem hejnału. Jego inicjatorzy i wykonawcy ustanowili nad nim opiekę w postaci Sekcji „Klub HEJNAŁ”.

    Sekcja ta ma dbać o:

    • należycie wysoki poziom wykonawstwa melodii,
    • instrument ofiarowany zamkowi przez organizatorów,
    • pamięć inicjatorów hejnału.

    Staraniem Sekcji Hejnału w 2016 r. Zarząd TPZ podjął decyzję o sfinansowaniu remontu instrumentu, na którym wykonuje się tę melodię.

    23.luty.2017
  • Paterka w formie liścia

    Miśnia, ok. 1745, sygn..: znak wytwórni – dwa skrzyżowane miecze malowane podszkliwnie kobaltem, wycisk 61 (19) ryte 21
    Porcelana malowana naszkliwnie, złocona, dekoracja plastyczna
    Nr inw. ZKW/4863, dar Tow. Przyjaciół ZKW marzec 2006 r.

    19.lipiec.2016
  • Lichtarz

    Miśnia, ok. 1780, sygn..: znak wytwórni – dwa skrzyżowane miecze malowane podszkliwnie kobaltem Z GWIAZDKĄ I KROPKĄ
    Porcelana malowana naszkliwnie, zdobiona reliefem, złocona
    Nr inw. ZKW/4941, dar Tow. Przyjaciół ZKW luty 2009 r.

    01.lipiec.2016